Φύτευση Δένδρων Grant Wood, Tree Planting Group

Το κείμενο αυτό σχετικά με τη φύτευση δένδρων και μεταφύτευση φυτών, μου το έστειλε ο κύριος Βασίλης Γιαχαλής στο my.wp-kalliergo.tst.

Τον ευχαριστώ πολύ για το κείμενο, αλλά και για τις συμβουλές που μας δίνει.

Στήν παρούσα θεματική ενότητα, λέγοντες “φύτεμα” δέν περιλαμβάνεται, ή δέν αναφέρεται τό φύτεμα μέ σπόρους (σπορο-φύτευσις). Επίσης, στό “δένδρα” περιλαμβάνονται καί τά φυτά μέ ξυλώδη κορμό. Έτσι, περιοριζόμεθα στίς τρείς ακόλουθες περιπτώσεις:

Χορομίδης Φυτώριο Banner

Φύτευση δένδρων με μεταφορά

Αρχίζοντας από τήν 1η περίπτωσι, όπου τό φυτό έχει ήδη φυτρώσει-αναπτυχθή σέ “γλάστρα” καί αφαιρώντας του τήν γλάστρα τοποθετείται σέ λάκκο στό χώμα.

Τούτη είναι η πιό συνήθης περίπτωσις γιά τούς περισσοτέρους. Φαινομενικά απλή, άλλά, έχει καί κάποιες λεπτομέρειες.

Βασική επιδίωξις-προσανατολισμός μας: νά αναπτύξη-επεκτείνη τό ριζικό του σύστημα, ικανό γιά νά θρέψη-αναπτύξη τό υπέργειο τμήμα, μέ αντοχές στίς καιρικές καί τοπικές συνθήκες. Πρός τούτο καί όλως γενικά, περιορίζετε τήν κλάρα του καί δουλεύετε βαθειά καί πλατειά τό χώμα.

Ειδικώτερα, γιά τήν περίπτωσι αυτήν:

Επιφανειακή λίπανση

Οι φυτωριούχοι, συνήθως, συνιστούν νά ρίξετε καί λίπασμα στό φύτεμα. Γιατί; Έτσι τά έχουν μάθει. Τά δενδράκια αυτά έχουν μεγαλώσει στά φυτώρια, μέσα σέ γλάστρες, σέ συνθήκες ελλειπούς χώματος καί μέ αντιστάθμισμα τήν χρήσι ενισχυτικών λιπασμάτων, πού, γιά τά κοινά δεδομένα, μπορεί νά φθάνουν έως τήν υπερβολή. Ίσως, νά μήν γινόταν αλλοιώς στό φυτώριο, αλλά δέν έχει έννοια νά συντηρήσετε παραπέρα αυτήν τήν τακτική, γιά τούτο άλλως τε τό μεταφυτεύετε.

Ένα έτερον θέμα, σχετιζόμενο μέ τήν λίπανσι προκύπτει ως ακόλουθο. Τό φυτό μέ τήν λίπανσι στό φυτώριο έχει προσαρμοσθή καί τείνει νά ανθίση καί νά καρπίση. Στήν μεταφύτευσι, διατηρώντας αυτόν τόν προσανατολισμό του, θά επιχειρήση μάλλον τό ίδιο. Γιά νά συντηρηθή τούτο, θά έλεγε κάποιος, θέλει λίπανσι. Πρίν απαντήσω σέ τούτο, λαβετε υπ’ όψιν σας, ότι:

Η ανάπτυξις τού φυτού απαιτεί δυνατότητα θρέψεως καί μάλιστα μιά ισορροπία. Άν τό έδαφος είναι πτωχό, ή, όπως εδώ, τό ριζικό του σύστημα είναι αδύνατο-ανεπαρκές-ανέτοιμο, τούτο θά πρέπη νά ενισχυθή μέ λίπασμα. Δέν μπορεί νά αναπτύξη μέ ισορροπία τήν κλάρα του-φύλλωμά του, άν δέν έχη σταθή καλά στά πόδια του. Η λίπανσις, βραχυχρόνια, θά τού εξασφαλίσει τήν ανάπτυξι τής κλάρας εις βάρος όμως, τής ίδιας του τής ισορροπίας, καί, αφού δέν θά μπορέση νά αναπτύξη τά πόδια του γιά νά σταθή, κάποια στιγμή θά καταρρεύση. Η όποια ισορροπία επιτευχθή διά τής λιπάνσεως στό στάδιο τής μεταφυτεύσεως, θά είναι προσωρινή, ασταθής καί ευαίσθητος.

Τό αδύναμο-μή προσαρμοσμένο φυτό, στήν προσπάθειά του νά θρέψη καρπό, παραμελεί τίς ρίζες του καί τό φύλλωμά του, έως καί τού σημείου τής ολικής εξαντλήσεως. Ο καρπός εξαντλεί τό φυτό περισσότερον από κάθε άλλο τι (ξηρασία, τροφοπενία,…).

Έτσι, στό θέμα τής (επιφανειακής) λιπάνσεως γιά τήν συγκεκριμένη περίπτωσι, η προσωπική μου σύστασις είναι ρητώς ” Όχι “! Καί, συμπληρωματικά, άν θέλετε μακρόπνοη προοπτική τού φυτού, διευκρινίζω ότι τά παρακάτω πρέπει νά εφαρμόζωνται απαρέκκλιτα:

Κλάδεμα

Εποχή (μετα-)φυτεύσεως τών φυτών μέ “γλάστρα”

Συνήθως γιά τά μεγαλύτερα δένδρα, τούς ψυχρότερους τόπους καί όπου επιδιώκεται καλή ριζοβολία, προτιμάται ο Νοέμβριος, στίς 5-6 ημέρες πρίν τήν Νέα Σελήνη, ή αμέσως μετά τό τελευταίο τέταρτο (καί κλάδεμα τών αειθαλών πάνω στό γύρισμα τού φεγγαριού τόν Δεκέμβρη), ή, μετά: Δεκέμβριο: 2-4 ημέρες πρίν τό τελευταίο τέταρτο.

Τά φυτά μεταφυτεύονται κατά κανόνα τό απόγευμα.

Παραλειπόμενα σέ αυτήν τήν παράγραφο:

Αναφορικά μέ τό βάθος καί τό σημείο εμβολιασμού: αυτό αφορά μόνον τά ετήσια εμβολιασμένα κλήματα, τά οποία δίνονται κατά κανόνα χωρίς μπάλα χώματος. Ο λόγος πού τό εμβόλιο θά πρέπη σ’ αυτά νά είναι εκτός γής, αφορά τήν πρόβλεψι νά μήν πετάξη τό ήμερο ρίζες καί προσβληθή από τήν φυλλοξήρα. Σέ όλα τά άλλα, μέ τήν μπάλα, είναι σαφές τό σημείο εμβολιασμού καί τό επίπεδο τού χώματος.

Οι λάκκοι, καλόν είναι νά ανοίγωνται πολύ ενωρίτρον, νά έχουν αερισθή καί ηλιασθή. Σέ επιλεκτικές περιπτώσεις μπορείτε κά κάψετε μέχρις στάχτης μέσα στόν λάκκο λίγες κληματόβεργες ή ξερές κλάρες.

Φύτεμα δένδρων ως μεταφύτευσι

Στήν 2η περίπτωσι, όπου τό (αποσπασμένο) δένδρο πρός μεταφύτευσι, όχι μόνον δέν διαθέτει τήν μπάλα τού χώματος στήν ρίζα του, αλλά, ούτε ολόκληρη τήν ρίζα του. Μπορεί νά έχη μέρος μόνον από τήν ριζική κεφαλή του, αλλά, μπορεί καί νά διαθέτη ικανό έως πολύ χονρό κορμό!

Η πιό συνήθης-αντιπροσωπευτική περίπτωσις είναι εκείνη τής μεταφυτευόμενης (ρίζας) αγριλιάς. Οι άθρωποι τής υπαίθρου, πολλές φορές προτιμούν, αντί νά φυτέψουν δενδρύλια ελιάς (ρίζας αγριλιάς), νά μεταφέρουν από τόν λόγγο μεγαλύτερα δένδρα αγριελιάς, νά τά φυτέψουν γιά νά τά μπολιάσουν ελιά. Σέ αυτούς, λόγω εμπειρίας τους, περιττεύει κάθε συμβουλή, αλλά, αναφέρεται εδώ γιά λόγους πληρότητος καί γιά τόν καθένα, ως γνώσις καί όπου άν χρειασθή. Γιά τόν απλό καλλιεργητή, τούτο, συναντάται καί ως ξερίζωμα-μετάθεσις κάποιων οπωροφόρων δένδρων πού είτε τά είχε σέ φυτώριο-πρασιά, ή εφύτρωσαν μόνα τους στόν κήπο, (αμυγδαλιές, καρυδιές, …), ή καί αποσπασμένα κολοβούδια (μέ ελαχίστη ρίζα) από τόν ριζικό κορμό ενός δένδρου.

Η λογική καί η πρακτική είναι ίδια μέ τήν προηγουμένη περίπτωσι. Τί διαφοροποιείται; τουλάχιστον ως πρός ό,τι κανείς θά υπέθετε; Πόση ριζα απαιτείται:

Εποχή ξεριζώματος καί/γιά τήν μεταφύτευσι

Τά αειθαλή δένδρα ξεριζώνονται από Νοέμβριο έως Φεβρουάριο, τά φυλοβόλλα από τέλος Ιανουαρίου έως καί Φεβρουάριο.

Προσωπική εκτίμησις ανάλογα μέ τό φεγγάρι καί σύμφωνα μέ τήν πρακτική τών χωρικών:

Καθώς καθυστερείτε τήν μεταφύτευσι πρός τήν άνοιξι (μέχρις καί τίς αρχές Μαΐου) η επιμέλεια γιά τήν συντήρησί του καί ειδικά γιά τήν απαιτουμένη υγρασία θά είναι πολύ μεγαλύτερη.

Γενικά, καλόν είναι νά είναι κατά τό ξερρίζωμα νά αποφεύγωνται οι ημέρες ρίζας-γής, ενώ στήν μεταφύτευσι νά προτιμώνται. Σέ κάθε περίπτωσι νά αποφεύγωνται οι ημέρες περιγείου τής σελήνης.

Οι συνιστώμενες ανωτέρω ημέρες είναι ενδεικτικές. Άλλοι επιλέγουν, γιά παράδειγμα, τό Σάββατο (νά ριζώση σά-βάτο!), ενώ άλλοι επιλέγουν τήν Σελήνη απέναντι από τόν Κρόνο, ή τόν Δία, (1-2 μέρες πρίν). Ως τόσον, ο ενδιαφερόμενος μπορεί νά συμβουλευθή καί σχετικά ημερολόγια καί νά επλέξη ο ίδιος.

Παραλειπόμενα γιά τήν μεταφύτευσι αποσπασμένου δένδρου:

Όλα τά ανωτέρω θά πρέπη νά εντείνωνται στόν βαθμό πού πρόκειται γιά μεγαλωμένο δένδρο.

Άν μετά 4-6 χρόνια τό μεταφυτεύμενο δένδρο δέν παρουσάζη ικανή ανάπτυξι-ευρρωστία, κλαδέψετέ το ελαφρώς σέ κατάλληλη εποχή, σκάψετε γύρω από τήν ρίζα του καί αποκόψετε τίς πλευρικές επιφανειακές ρίζες του, αναγκάζοντάς το νά αναπτύξη βαθύτερα τήν κάθετη ρίζα του. Περιορίσετε τήν καπροφορία του μέχρις νά ισορροπήση η ανάπτυξίς του.

Περίπτωσις μετα-φυτεύσεως μέ μόσχευμα

Πιό συνήθης τέτοια περίπτωσις είναι εκείνη τών κλημάτων (μέ βέργα, αυτόρριζα). Επειδή, όμως, η καλλιεργητική πρακτική, στό συγκεκριμένο, ενέχει πολλές λεπτομέρειες καί επαγγελματισμό γιά τήν μεγαλύτερη επιτυχία της, δέν είναι δυνατόν νά αναπτυχθούν πλήρως εδώ. Έτσι, θά αρκεσθούμε σέ πιό γενικά σημεία τά οποία καλύπτουν επαρκώς τήν περίπτωσι. Καί άλλα φυτά, όπως συκιά, ροδιά, (ακόμη καί ελιά, όπως συμβαίνει στήν Κρήτη), μπορεί νά δημιουργηθούν μέ μόσχευμα, (από βέργα-κλαδί).

Η όλη πρακτική, εδώ, στόν πολλαπλασιασμό μέ μοσχεύματα, προσομοιάζει περισσότερον μέ τήν προηγουμένη περίπτωσι τού αποσπασμένου δένδρου. Από τήν φύσι της όμως έχει κάποιες πρόσθετες λεπτομέρειες πού θά πρέπη νά προσεχθούν:

Τό μόσχευμα δέν μπορεί νά είναι πολύ χονδρό, αλλά ένα “ψημένο” κλαδί, συνήθως τής προηγουμένης χρονιάς τό οποίο κατά προτίμησι νά έχη στό κάτω μέρος του, στήν βάσι του, λίγο παλιό ξύλο.

Λοιπά, σχετικά-συμπληρωματικά μέ τά ανωτέρω

Τό σκάμμα όπου βάζετε τό μόσχευμα, προιτμάτε, νά παραμένη κοίλο, νά μή τό παραχώνετε έως τό επίπεδο τού εδάφους. Τήν παράχωσι αυτή θά τήν κάνετε σταδιακά καί καθώς θά έχη ζεστάνη αρκετά ο καιρός, μέ τό σκάλισμα.

Πολλοί επιλέγουν νά “κλώξουν” τά μοσχεύματα σέ κάθετη θέσι, όλως ανεστραμμένα, γιά μεγαλύτερη αποτεσματικότητα στήν ριζοβολία. Ο καθένας μπορεί νά επινοήση τήν πρακτική, τόν τρόπο γιά κάτι τέτοιο.

Στό παράχωμα τών μοσχευμάτων γιά νά “κλώξουν”, (όπως συμβαίνει στίς βέργες τών κλημάτων), πολλοί χωρικοί καί ειδικοί, συνιστούν νά παραχωθούν ολοκληρωτικά, γιά νά μήν πετάξουν ενωρίς οι οφθαλμοί πού τούς βλέπει τό φώς καί νά μήν αδυνατίση η ικανότης γιά ριζοβολία. Αναφορικά μέ τούτο έχετε, όμως, υπ’ όψιν σας τά ακόλουθα:
Άν παρατείνετε τό χώσιμο κατ’ αυτόν τρόπο, όταν ζεστάνη σημαντικά ο καιρός (περ. στά μέσα τού Απρίλη), οι οφθαλμοί τών μοσχευμάτων θά εκπτυχθούν ανήλιοι μέσα στό χώμα, καί μάλιστα έντονα! ό,τι καί νά κάνετε. Στήν μεταφύτευσι, οι εκπτυσσόμενοι τρυφεροί-ανήλιοι οφθαλμοί δέν θά αντέξουν νά προσαρμοσθούν στήν απότομη αλλαγή θερμοκρασίας, θά καούν.

Γιά τούτο:

Άν προβλέπετε ότι θά τά μεταφυτεύσετε ενωρίς, (τό πολύ έως τίς αρχές τ’ Απρίλη), καλόν είναι νά τά παραχώσετε ολοκληρωτικά.

Άλλως, όταν έχετε προβλέψει τήν μεταφύτευσι σέ προχωρημένη ζέστη, (Απρίλη- μέσα Μάη), ή καί γιά απρόβλεπτους λόγους ασφαλείας, τότε, παραχώνετε μόνον λίγο περισσότερον απ’ όσον περίπου υπολογίζετε ότι θά τεθή στό χώμα, αφήνοντας ένα μέρος τους ακάλυπτο, στό φώς. Οι βέργες θά αρχίζουν νά πετάνε από τά πιό ακραία μάτια τους, αλλά αυτό δέν θά είναι σημαντικό. Τούτο θά τό αποκλαδέψετε στήν μεταφύτευσι.

Οι πάσσαλοι γιά τήν στήριξι τών φυτών (απαραίτητοι γιά τήν στήριξι καί τήν θέσι τών φυτών από μοσχεύματα), καλόν είναι νά τίθενται κατά τήν φύτευσι, ώστε νά μήν πληγωθούν μετά οι ρίζες. Πολλές φορές οι καλλιεργητές, ιδίως σέ μαζικές φυτεύσεις, χρησιμποιούν πασσάλους από καλάμια, (πικρο-)δάφνες, ή καί αγριόξυλα, (κουμαριές κ.ά.), ως πιό ευχερή. Εάν οι πάσσαλοι αυτοί είναι χλωροί, έχουν κοπή πρόσφατα καί τεθούν βαθειά στό δουλεμένο έδαφος, θά φυτρώσουν μέ μεγάλη “επιτυχία”! Γιά τούτο, τούς χλωρούς πασσάλους, όταν ζεστάνη ο καιρός καί κατά διαστήματα νά τούς ανακινείτε λίγο γιά νά αποφύγετε τό ρίζωμά τους. Προτιμώτερον γιά τούς χλωρούς πασσάλους είναι, νά τούς κόψετε ενωρίτερον, νά τούς βάλετε σέ ένα δοχείο (πλαστικό) μέ διάλυμα θειϊκού χαλκού (γαλαζόπετρας), 5-6%, νά ποτίσουν γιά λίγες ημέρες, νά τούς αφήσετε λίγες ημέρες ακόμη νά στεγνώσουν καί μετά νά τούς χρησιμοποιήσετε, χωρίς νά σαπίζουν.

Σέ κάθε περίπτωσι καί μέ τήν επερχόμενη ζέστη, σκαλίζετε τό χώμα γύρω από τήν ριζα καί, σταδιακά, πιό επεκτατικά καί βαθειά. Φροντίζετε ωστε τά νεαρά φυτά νά μήν στερηθούν τήν υγρασία στά δύο πρώτα χρόνια καί, 2-3 ημέρες μετά από κάθε πότισμα νά τά ανασκαλίζετε ελαφρώς. Ό,τι φυτεύσατε μέ μοσχεύματα είναι πιό απαιτητικά σέ αυτήν τήν φροντίδα.

Στίς περιπτώσεις εκτατικής φυτεύσεως, (όταν φυτεύεται μεγάλος αριθμός φυτών), οι καλλιεργητές θεωρούν κανόνα νά γυρίσουν τό χωράφι τους βαθειά, μέ αλέτρι. Τό αλέτρι είναι ό,τι τό καλύτερο γιά τήν περίπτωσι. Η φρέζα πού ακολουθεί,… ό,τι τό χειρότερο.
Άν μπορείτε νά βάλετε τά φυτά σας στό όργωμα χωρίς νά τό φρεζάρετε θά ήταν προτιμώτερο. Άν καί όποτε χρειασθή νά φρεζάρετε τό έδαφος, θά πρέπη νά είναι στεγνό επιφανειακά (ως 10 εκ.), ή/καί τό φρεζάρισμα θά πρέπη νά είναι αβαθές καί αργόστροφο. Αποφεύγετε τήν χρήσι βαρέων καλλιεργητικών μηχανημάτων πού θά συμπιέσουν τό έδαφος. Τό πλεονέκτημα τού αερισμού τού εδάφους, πού επιτυγχάνεται μέ τό αλέτρι, μηδενίζεται μέ τήν πολύστροφη καί βαθειά φρέζα, τήν συμπίεση στό υγρό επιφανειακά έδαφος καί τήν δημιουργία κρούστας μετά τήν φρέζα καί τήν βροχή.

Βασίλης Γιαχαλής
(μή επαγγελματίας καλλιεργητής)

*Να κλώξη: νά εκκολαυθή, πρίν άν εκπτυχθή ή νέα του ζωή, καί γιά τόν σκοπό αυτόν, (από τήν κλώσσα καί τό κλώσσασμα τών αυγών της)

Δείτε επίσης

Οδηγίες για το πως να φυτέψετε δέντρα

Μεταφύτευση δένδρων στην αρχαία Αίγυπτο
Μεταφύτευση δένδρων στην αρχαία Αίγυπτο

Tags: ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΙΑΧΑΛΗΣΔΕΝΔΡΑΜΕΤΑΦΥΤΕΥΣΗΜΕΤΑΦΥΤΕΥΩΟΔΗΓΙΕΣΦΥΤΑΦΥΤΕΥΣΗΦΥΤΕΥΩ

Εγγραφείτε
Ενημέρωση για
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments